İp Düğümleri
DAĞ İPLERİ - ÇEKERLERİ ve ÇEŞİTLERİ
İP : Dağcılar tarafından; tırmanma, inme, yatay geçişlerde; emniyeti sağlamak ve arama kurtarmada sedye yapmak için kullanılan malzemedir.
İP ÇEŞİTLERİ : Dağcılıkta kullanılan ipler statik ve dinamik olmak üzere iki çeşittir.
Kullanılış durumlarına göre ipler ikiye ayrılır. Ana ipler ve yardımcı ipler.
Ana İpler : 8 mm den 11 mm ye kadar olan ipler ana ipler sınıfına girer.
Yardımcı İpler : 4 mm den 7 mm ye kadar olan ipler yardımcı ipler sınıfına girer.
İPLERİN SINIFLANDIRILMASI : İpler sınıflarına göre üç’e ayrılır.
Yarım İp : 8 ve 8,5 mm kalınlığındaki ipler yarım ip olarak değerlendirilir.
İkiz İp : 9 mm ve 9,5 mm kalınlığındaki ipler ikiz ip olarak değerlendirilir.
Tam İpler : 10 mm, 10,5 mm ve 11 mm kalınlığındaki ipler tam ip olarak değerlendirilir.
HAVA DURUMUNA GÖRE İP ÇEŞİTLERİ
1. Dry (Kuru) İp : Sadece kuru havalarda kullanılır.
2. Wet (Islak) İp : Islak havalarda kullanılır. Kuru havalarda da kullanılabilir. Kuru ve ıslak–kuru ipe nazaran daha serttir.
3. Wet-Dry (Islak-Kuru) İp : Hem ıslak havalarda hem kuru havalarda kullanılır.
PERLONLAR
PERLON : Özel makinalarda dokunmuş çok farklı renkte ve üzerlerinde çekerlerine göre çizgiler bulunan statik dağcılık malzemesidir.
Dağcılar tarafından ana emniyet noktalarında, ara emniyet noktalarında, emerjensi emniyet kemeri yapmada vs. kullanılmaktadır.
YAPILIŞ ÖZELLİĞİNE GÖRE İKİ ÇEŞİTTİR :
1. Tüplü
2. Tüpsüz (Tek Parça)
ÇEKERLERİ : Perlonlar kullanım özelliklerine göre farklı çekerlerde yapılmaktadır. Farklı imalat firmaları farklı çeker vermektedir.
Genellikle perlonun arka yüzündeki her çizginin çekeri 500 kg. olarak değerlendirilmektedir.
Dört çizgi ve üstündeki perlonlar kurtarmalarda kullanılmaktadır.
Bazı perlonlar yapılırken uçları bir birilerinin üzerine gelecek şekilde dikilmişlerdir.
Bu tip perlonlar ekspres olarak isimlendirilmektedir.
Genellikle ara emniyet noktalarında kullanılmaktadırlar.
İP DÜĞÜMLERİ
DÜĞÜM NEDİR : İki veya daha fazla ipin belirli bir düzen içinde yan yana veya üs üste gelerek sıkışma metoduyla çalışmasına düğüm denir.
DÜĞÜM ÇEŞİTLERİ
Düğümler yapılarına ve çalışma sistemine göre ikiye ayrılırlar.
1. HAREKETLİ (DİNAMİK) DÜĞÜMLER :
A- Yarım Kazık
B- Pürsik
2 . HAREKETSİZ (STATİK) DÜĞÜMLER :
A- Sekizli
B- Tamkazık
C- Bulin
D- Kördüğüm
E- Kelebek
F- İzbarço
G- Camadan
H- Balıkçı
İ- Perlon Bant
DÜĞÜMLER VE KULLANIM YERLERİ
A. BİRİNCİ DERECEDE BİLİNMESİ GEREKLİ DÜĞÜMLER
1. SEKİZLİ : Sabitleme düğümüdür. Ana emniyet noktalarında ve ipe bağlanmada kullanılır.
2. TAM KAZIK : Sabitleme düğümüdür. Ana emniyet noktalarında veya ipi sabitlemede kullanılır.
3. YARIM KAZIK : Tırmanan veya iniş yapan dağcıya ip vermede/almada kullanılır.
4. ÇİFT BALIKÇI : İp halkası oluşturmak, aynı veya değişik kalınlıklardaki iki ipi bir birine bağlamada kullanılır .
5. PÜRSİK: Yüklenince sıkışan bir düğümdür. İniş veya çıkışlarda emniyet için kullanılır.
6. PERLON DÜĞÜMÜ : İki perlonun ucunu bir birilerine bağlamada kullanılır.
B. İKİNCİ DERECEDE BİLİNMESİ GEREKLİ DÜĞÜMLER
1. KÖRDÜĞÜM : İpin sonuna atılır dağcının ipten çıkmasını önler.
2. BULİN : Dağcının ipe bağlanma veya ipten emniyet kemeri yapmada kullanılır.
3. CAMADAN : Aynı kalınlıktaki iki ipi birbirine bağlamada kullanılır.
4. KELEBEK : Arama kurtarmada kullanılan bir düğümdür. İpte aynı uzunlukta veya farklı uzunlukta iki uç elde etmede kullanılır.
DAĞCILIK DÜĞÜMLERİNDE ARANAN ÖZELLİKLER
Dağcılıkta kullanılan düğümler yer ve şartlara bağlı olmadan bazı özelliklere sahip olmalıdır. Bunlar:
1. Sağlam olmalıdır.
2. Basit olmalıdır.
3. Kolay atılabilmelidir.
4. İstenildiğinde kolay çözülebilmelidir.
5. Kendiliğinden çözülmemelidir.
6. Estetik olmalıdır.
DÜĞÜMLERİN YAPILIŞ TEKNİKLERİ
1. KAPALI SEKİZLİ : Emniyet kemerine karabina ile girmede veya ana ipin ana veya ara emniyet noktalarına bağlanmasında kullanılır. Çekeri en yüksek düğümdür.
2. TAM KAZIK : Tırmanan veya iniş yapan dağcının kendisini ana-ara emniyet noktalarına sabitlemede veya ipin ana emniyet noktasına bağlanmasında kullanılır.
3. YARIM KAZIK : Tırmanan veya iniş yapan dağcıya ip vermede/almada veya kendi kendine iniş yapan dağcının kendisini kontrollü olarak indirmesinde kullanılır. Dinamik bir düğümdür.
4. ÇİFT BALIKÇI : Aynı veya farklı kalınlıktaki iki ipi bir birine bağlamada kullanılır.
5. PURSİK : Dağcının tırmanırken veya inerken ana ip üzerinde kendini emniyete aldığı hareketli ( dinamik ) bir düğümdür. Bırakıldığında sıkışarak dağcıyı olduğu noktada sabitler.
6. PERLON DÜĞÜMÜ : İki perlonu bir birine bağlamada kullanılır.
7. BULİN DÜĞÜMÜ : Emniyet kemerinin olmadığı zamanlarda ana ipten veya yardımcı ipten emniyet kemeri yapmada kullanılır. Tekli veya ikili olabilir.
8. AÇIK SEKİZLİ : Emniyet kemerine ana ipin bağlanmasında veya kapalı ( kum saati – bolt vs.) bir alana ana emniyet noktası kurmada kullanılır. Düğüm tamamlandığında kapalı sekizli şekline döner. Tek kat ip veya çift kat ipten düğüm yapılabilir.
DÜĞÜMLER VE ÇEKERLERİ
İplere düğüm atıldıktan sonra ipin çekeri düğüme göre azalmaktadır. Aşağıdaki değerler hangi düğümün ipin çekerini ne kadar düşürdüğünü göstermektedir. 80 kg. denemede tek ve ikiz ipler %8 yarım ipler %10 uzar.
2. Sekizli % 75 - 80
3. Camadan % 70 - 75
4. Çift Balıkçı % 65 - 70
5. Perlon Bant % 60 - 70
6. Tek Balıkçı % 60 - 65
7. Tam Kazık % 60 - 65
8. Kördüğüm % 60 - 65
ANA EMNİYET NOKTALARI AÇI DEĞERLERİ
Ana emniyet noktaları kurulurken; noktanın çekeri sikkelere bağlı olduğu kadar ana emniyeti meydana getiren açılara da bağlıdır.
Ana emniyet noktaları oluşturuluyor iken iki değişik açı sistemi uygulanmaktadır.
1. Üçgen Tip
2. V Tip
Ana emniyet noktaları oluşturulacağı zaman açıların genişliğinin 120 derecenin altında olmasına özellikle özen gösterilmelidir.
AÇISAL DEĞERLER VE YÜK FAKTÖRLERİ
